Pháp Cụ Tụng Niệm
Mõ được sử dụng từ rất sớm nhưng các tài liệu về mõ lại được ghi chép khá muộn. đầu tiên mõ được sử dung như một nhạc khí đệm cho các ( ca khúc phật giáo ), nhằm mang lại màu sắc Tôn Giáo đậm đà.
đây là pháp khí dùng để răn dạy Chúng Tăng ra sức tu tập Phật Pháp, ngày đêm tụng niệm, tránh lười nhác.
Trong giáo lý của Phật Giáo, cho rằng cá là loài không ngủ, chúng thức cả ngày và đêm liền theo tinh thần đó mà trạm khắc hình cá chép trên mõ, ngụ ý để răn dạy Đệ Tử Chúng Tăng ngày đêm tu tập tụng niệm.
Mõ chủ yếu dùng gỗ dâu hoặc gỗ thầu dầu để chế tác, thường sẽ điêu khắc thành hình con cá có miệng rộng, mình tròn khoét rỗng ở giữa. phần đầu phần đuôi và vảy cá sơn màu đen được dát vàng, còn các phần còn lại được sơn màu đỏ. dùng chiếc dùi đầu tròn để gõ tạo ra âm thanh.
Mõ sử dụng trong chùa được chia làm hai loại:
Một là mõ dài điêu khắc hình con cá chép hoặc đầu rồng thân cá, loại này thường treo ở Trai Đường hoặc Khố Phòng. dùng để tập hợp chúng tăng đệ tử. thêm nữa Pháp Khí này luôn gõ khi Chúng Tăng và Đệ Tử ăn chay nên còn gọi là " Phạn Bang ". trong Chùa và Viện Phật Giáo mõ dài thường được treo hướng về Sơn Môn.
Loại còn lại được gọi là mõ tròn, hình dáng giống như một chiếc bánh bao, một đầu hướng về phía trước gồ cao giống như hình con ếch. đầu hướng ngồi gõ thấp hơn thường được khắc hình hai con cá chép hoặc lưỡng long tranh châu.
mõ trong dùng khi chúng tăng tán vinh, tụng kinh, dùng gõ theo nhịp để hài hòa tiết tấu. đồng thời cũng để tránh buồn ngủ, lười nhác giúp tinh thần luôn phấn chấn.
Mõ trong phật giáo có nhiều công dụng:
Đầu tiên mõ chủ yếu dùng khi Chúng Tăng điều hòa thanh điệu tán tụng tiết tấu, giống vai trò như một nhạc trưởng trong giàn nhạc.
Lại có thêm biểu tượng mắt cá không khép, nhằm khích lệ Chúng Tăng không ngừng tu hành.
vì thế khi gõ mõ cần mạnh nhẹ, nhanh chậm bình ổn, có cảm giác tiết tấu từ chậm đén nhanh dần dần tăng tốc độ.
Trong Bách Trượng Thanh Uy nói " 2 bữa cháo chay gõ mõ 2 hồi dài, mời khắp chúng tăng thì gõ 1 hồi dài, mời khắp Hành Giả thì gõ 2 hồi "
tiếp đó mõ còn dùng để báo thức. trong Kinh Phật có chép " mỗi ngày vào canh 5 trong chùa viện đều gõ mõ để báo thức ".
cuối cùng mõ được sử dụng khi chúng Tỳ Khiêu ra ngoài khất thực hóa duyên. không ngừng gõ mõ là để nhắc nhở tục Nhân mở rộng long từ bi.
Nam Mô A DI Đà Phật !
